Các tổ chức hỗ trợ người nghiện cờ bạc tại Việt Nam

Nghiện cờ bạc, hay rối loạn cờ bạc (gambling disorder), đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phân loại là một chứng rối loạn do hành vi gây nghiện trong Danh mục Phân loại Quốc tế về Bệnh tật (ICD-11). Chứng rối loạn này có thể gây ra những tổn hại nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần, tài chính và các mối quan hệ xã hội, tương tự như trầm cảm và rối loạn sử dụng rượu.

Tại Việt Nam, mặc dù các dịch vụ hỗ trợ chuyên biệt quy mô lớn dành riêng cho cờ bạc chưa phổ biến như ở các quốc gia phát triển, người gặp khó khăn vẫn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ thông qua các kênh chính thống và các biện pháp tự lực hiệu quả.

Hiểu về chứng nghiện cờ bạc

Nghiện cờ bạc không chỉ đơn thuần là một thói quen xấu mà là một tình trạng sức khỏe tâm thần cần được điều trị. Theo WHO, những tác hại tiềm ẩn từ việc nghiện cờ bạc có thể so sánh tương đương với tác hại do trầm cảm và rối loạn sử dụng rượu gây ra. Người nghiện thường có xu hướng tiếp tục chơi ngay cả khi họ biết rõ những hậu quả tiêu cực, mất khả năng kiểm soát bản thân và thường xuyên nghĩ về cờ bạc.

Điều này dẫn đến các vấn đề tài chính nghiêm trọng, căng thẳng trong gia đình, mất việc làm và các vấn đề sức khỏe tâm thần khác như lo âu, trầm cảm.

Các nguồn lực hỗ trợ tại Việt Nam

Tại Việt Nam, hiện chưa có một mạng lưới tổ chức phi chính phủ hay đường dây nóng quốc gia chuyên biệt chỉ dành riêng cho người nghiện cờ bạc hoạt động quy mô lớn như GamCare ở Anh. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ các cơ sở y tế và chuyên gia tâm lý:

• Bệnh viện Tâm thần Quốc gia và địa phương: Các bệnh viện tâm thần như Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM thường có các khoa điều trị rối loạn hành vi, cai nghiện chất và các vấn đề tâm thần liên quan. Mặc dù không chuyên biệt về cờ bạc, các bác sĩ và chuyên gia tại đây có thể cung cấp liệu pháp tâm lý, tư vấn và kê đơn thuốc (nếu cần) để kiểm soát các triệu chứng đi kèm như lo âu, trầm cảm.
• Các trung tâm và phòng khám tâm lý tư nhân: Nhiều trung tâm tư vấn tâm lý và phòng khám chuyên khoa tâm thần tư nhân tại các thành phố lớn cung cấp dịch vụ trị liệu cá nhân và nhóm. Các chuyên gia tâm lý học lâm sàng có thể sử dụng các phương pháp như liệu pháp hành vi nhận thức (CBT) để giúp người nghiện nhận diện và thay đổi các suy nghĩ, hành vi liên quan đến cờ bạc.
• Gia đình và bạn bè: Sự hỗ trợ từ người thân là yếu tố cực kỳ quan trọng. Gia đình có thể giúp người nghiện quản lý tài chính, tạo môi trường không có yếu tố kích thích cờ bạc và khuyến khích họ tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp.

Biện pháp tự lực và phòng ngừa

Bên cạnh việc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp, người nghiện cờ bạc có thể áp dụng các biện pháp tự lực để kiểm soát hành vi của mình:

1. Tự loại trừ khỏi các nền tảng cờ bạc: Tại các quốc gia như Anh, người nghiện có thể đăng ký dịch vụ GamStop để ngăn bản thân truy cập vào các ứng dụng và trang web cờ bạc trong thời gian từ 6 tháng đến 5 năm. Tại Việt Nam, mặc dù chưa có hệ thống tương tự, người dùng có thể cài đặt các phần mềm chặn truy cập cờ bạc trên thiết bị của mình, ví dụ như Gamban, để ngăn chặn truy cập vào các trang web và ứng dụng cờ bạc.
2. Quản lý tài chính chặt chẽ: Yêu cầu ngân hàng chặn các giao dịch chuyển tiền đến các trang cờ bạc hoặc nhờ người thân đáng tin cậy quản lý tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng để hạn chế khả năng tiếp cận tiền bạc cho mục đích cờ bạc.
3. Tìm kiếm hoạt động thay thế lành mạnh: Tham gia vào các sở thích, hoạt động thể thao, xã hội hoặc công việc tình nguyện để lấp đầy thời gian rảnh rỗi và giảm bớt sự thôi thúc muốn chơi cờ bạc.
4. Xây dựng mạng lưới hỗ trợ cá nhân: Chia sẻ vấn đề với những người bạn, thành viên gia đình hoặc nhóm hỗ trợ để nhận được sự động viên và giám sát.

Checklist các bước tìm kiếm hỗ trợ

Lưu ý quan trọng

Việc cai nghiện cờ bạc là một quá trình dài và đòi hỏi sự kiên trì. Người bệnh có thể gặp phải những giai đoạn tái nghiện, nhưng điều quan trọng là không bỏ cuộc và tiếp tục tìm kiếm sự hỗ trợ. Tránh xa các hội nhóm tự phát trên mạng xã hội không rõ nguồn gốc, vì chúng có thể lợi dụng người nghiện để lừa đảo hoặc lôi kéo vào các hình thức cá cược trái phép khác. Luôn ưu tiên các nguồn lực chính thống và chuyên nghiệp để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Nguồn tham khảo:

• WHO: Addictive behaviours
• NHS: Help for problems with gambling
• GamCare: Safer gambling