Ép cân gà trước trận gây rủi ro phúc lợi nào? Vì sao không nên làm theo mẹo mạng

Ép cân gà trước trận đấu, dù với mục đích nào, đều là hành vi gây rủi ro nghiêm trọng đến phúc lợi động vật và có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Các mẹo vặt trên mạng xã hội thường thiếu cơ sở khoa học, thậm chí độc hại, và không nên được áp dụng. Bài viết này sẽ phân tích các rủi ro về phúc lợi động vật khi ép cân gà và lý do tại sao các phương pháp này đi ngược lại các nguyên tắc bảo vệ vật nuôi được quốc tế công nhận.

Ép cân gà là gì và tại sao lại nguy hiểm?

Ép cân gà là hành vi cố ý điều chỉnh cân nặng của gà chọi xuống mức thấp hơn trọng lượng tự nhiên của chúng, thường thông qua việc cắt giảm thức ăn, hạn chế nước uống hoặc các biện pháp can thiệp khác. Mục đích của việc này thường là để gà đạt được hạng cân mong muốn cho một trận đấu cụ thể, với niềm tin rằng gà nhẹ hơn sẽ nhanh nhẹn hơn hoặc có lợi thế về chạng cân.

Tuy nhiên, hành vi này cực kỳ nguy hiểm vì nó trực tiếp tước đoạt các nhu cầu cơ bản của con vật. Gà bị ép cân sẽ phải đối mặt với tình trạng đói, khát, suy dinh dưỡng và căng thẳng kéo dài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng. Các rủi ro bao gồm suy giảm hệ miễn dịch, mất nước nghiêm trọng, tổn thương nội tạng và thậm chí là tử vong.

Vi phạm nguyên tắc phúc lợi động vật quốc tế

Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH) định nghĩa phúc lợi động vật là “trạng thái thể chất và tinh thần của động vật liên quan đến điều kiện sống và chết của chúng”. WOAH đã phát triển các nguyên tắc chỉ đạo về phúc lợi động vật trên cạn, bao gồm “Năm quyền tự do” được thừa nhận rộng rãi từ năm 1965. Việc ép cân gà vi phạm trực tiếp nhiều quyền tự do cốt lõi này:

• Quyền tự do không bị đói, suy dinh dưỡng và khát: Ép cân bằng cách cắt giảm thức ăn và nước uống trực tiếp tước đoạt quyền này, khiến gà bị suy kiệt.
• Quyền tự do không bị sợ hãi và đau buồn: Các biện pháp ép cân thô bạo gây ra áp lực tâm lý và thể chất nặng nề, khiến gà sợ hãi và căng thẳng.
• Quyền tự do không bị đau đớn, thương tật và bệnh tật: Tình trạng suy dinh dưỡng và mất nước làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến gà dễ mắc bệnh và khó hồi phục sau chấn thương.
• Quyền tự do thể hiện các hành vi tự nhiên: Gà bị ép cân thường quá yếu để thể hiện các hành vi tự nhiên như đi lại, tìm kiếm thức ăn hoặc tương tác xã hội.

Ví dụ minh họa: Một con gà khỏe mạnh bình thường có thể nặng 2.5 kg. Nếu bị ép cân xuống 2.2 kg trong thời gian ngắn bằng cách cắt giảm thức ăn và nước, con gà sẽ mất đi lượng nước và khối lượng cơ bắp đáng kể. Điều này không chỉ làm giảm sức bền và khả năng chiến đấu mà còn khiến các cơ quan nội tạng của nó phải hoạt động quá sức, dẫn đến suy yếu tổng thể.

Tại sao không nên làm theo các mẹo ép cân trên mạng?

Các “mẹo” ép cân gà được chia sẻ trên các diễn đàn hoặc mạng xã hội thường không có kiểm chứng khoa học và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Chúng có thể bao gồm việc sử dụng các loại thuốc lợi tiểu không rõ nguồn gốc, các chế độ ăn kiêng cực đoan, hoặc các phương pháp làm mất nước cấp tốc. Những hành động này có thể gây ra những tổn thương vĩnh viễn cho gà, bao gồm:

• Tổn thương thận và gan: Các chất hóa học hoặc việc mất nước đột ngột gây áp lực lớn lên các cơ quan lọc thải.
• Rối loạn điện giải: Mất cân bằng các chất điện giải thiết yếu có thể dẫn đến suy tim hoặc co giật.
• Suy giảm hệ miễn dịch nghiêm trọng: Gà bị suy yếu dễ mắc các bệnh truyền nhiễm và khó có khả năng chống chọi.
• Tử vong: Trong nhiều trường hợp, việc ép cân quá mức có thể dẫn đến cái chết của con vật.

Việc tin theo và áp dụng các mẹo này không chỉ gây hại cho vật nuôi mà còn thể hiện sự thiếu trách nhiệm của người nuôi. Văn hóa chọi gà truyền thống ở Việt Nam vốn là một nét đẹp dân gian mang tính giải trí và nuôi dưỡng tinh thần thượng võ, nhưng việc biến tướng thành các hành vi cá cược ăn thua cờ bạc hay bạo lực, lạm dụng động vật đều đi ngược lại giá trị văn hóa và pháp luật. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cũng ghi nhận chọi gà là một trò chơi dân gian mang tính giải trí và gắn kết cộng đồng.

Lỗi thường gặp và giới hạn của việc ép cân

Lỗi lớn nhất khi ép cân là coi đó là một “kỹ thuật” cần thiết để gà chiến thắng. Trên thực tế, một con gà khỏe mạnh, được chăm sóc tốt, có chế độ dinh dưỡng hợp lý và tập luyện khoa học mới là yếu tố quyết định đến phong độ của nó. Việc ép cân chỉ mang lại lợi thế ảo trong ngắn hạn, nhưng lại gây ra những tổn hại lâu dài không thể khắc phục.

Giới hạn của việc ép cân là nó không thể tạo ra một con gà mạnh mẽ hơn. Thay vào đó, nó tạo ra một con gà yếu hơn, dễ bị tổn thương hơn. Bất kỳ lợi thế nào về cân nặng cũng sẽ bị đánh đổi bằng sức khỏe, sức bền và khả năng phục hồi. Người nuôi cần hiểu rằng phúc lợi của động vật phải được đặt lên hàng đầu, không chỉ vì đạo đức mà còn vì đó là nền tảng cho một con vật khỏe mạnh và có khả năng phát triển tốt nhất.

Để đảm bảo phúc lợi cho vật nuôi, người nuôi nên tuân thủ các nguyên tắc chăm sóc động vật khoa học, cung cấp chế độ ăn uống đầy đủ, môi trường sống sạch sẽ và không gian vận động phù hợp. Mọi hành vi lạm dụng hoặc gây hại cho động vật đều không được chấp nhận và đi ngược lại tinh thần của các trò chơi dân gian truyền thống.

Nguồn tham khảo:

• World Organisation for Animal Health: Animal welfare. https://www.woah.org/en/what-we-do/animal-health-and-welfare/animal-welfare/
• Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam: Chọi gà. https://vietnamtourism.vn/index.php/about/items/2317