Vì sao dùng loại hình đấu để chọn gà làm tăng rủi ro phúc lợi?

Việc chọn gà dựa trên loại hình đấu đối kháng trực tiếp tiềm ẩn nhiều rủi ro về phúc lợi động vật, vi phạm các nguyên tắc quốc tế về tự do khỏi đau đớn và sợ hãi.

Định nghĩa phúc lợi động vật và các nguyên tắc cơ bản

Phúc lợi động vật là một khái niệm rộng, được Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH) định nghĩa là trạng thái thể chất và tinh thần của một con vật liên quan đến điều kiện sống và chết của chúng. Điều này bao gồm việc đảm bảo động vật được đối xử nhân đạo, tránh khỏi những đau đớn, tổn thương, bệnh tật, sợ hãi và lo âu tột độ.

Các nguyên tắc phúc lợi động vật cơ bản của WOAH nhấn mạnh quyền được sống trong môi trường phù hợp, được cung cấp đủ thức ăn, nước uống, được bảo vệ khỏi bệnh tật và được tự do thể hiện các hành vi tự nhiên. Khi một con vật bị ép buộc tham gia vào các hoạt động gây căng thẳng hoặc đau đớn, phúc lợi của chúng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Rủi ro phúc lợi khi chọn gà theo loại hình đấu đối kháng

Việc tuyển chọn gà dựa trên khả năng tham gia các loại hình đấu đối kháng trực tiếp, nơi chúng bị ép buộc chiến đấu với nhau, làm tăng đáng kể các rủi ro về phúc lợi động vật. Mục tiêu của việc tuyển chọn này thường là tìm kiếm những cá thể có tính hiếu chiến cao, khả năng chịu đòn tốt và sức bền trong chiến đấu. Tuy nhiên, quá trình này trực tiếp vi phạm các nguyên tắc phúc lợi động vật cốt lõi:

• Tăng cường nỗi sợ hãi và lo âu: Gà được chọn cho các trận đấu thường xuyên phải đối mặt với môi trường căng thẳng, bị kích thích để thể hiện tính hung hãn. Điều này gây ra trạng thái lo âu và sợ hãi kéo dài, đi ngược lại nguyên tắc tự do khỏi sợ hãi và lo âu của WOAH.
• Nguy cơ cao về đau đớn, tổn thương và bệnh tật: Các trận đấu đối kháng thường dẫn đến những vết thương nghiêm trọng, từ trầy xước, rách da, gãy xương cho đến các tổn thương nội tạng. Những vết thương này gây ra đau đớn tột độ và có thể dẫn đến nhiễm trùng, bệnh tật hoặc tử vong. Ngay cả khi được điều trị, quá trình hồi phục cũng đầy đau đớn và căng thẳng cho con vật.
• Hạn chế hành vi tự nhiên: Gà được chọn để đấu thường bị nuôi nhốt trong điều kiện đặc biệt, hạn chế khả năng thể hiện các hành vi tự nhiên như tìm kiếm thức ăn, tắm cát, hoặc giao tiếp xã hội một cách bình thường. Thay vào đó, chúng bị ép buộc tập trung vào hành vi đối kháng.

Các hoạt động này mâu thuẫn trực tiếp với định nghĩa về phúc lợi động vật của WOAH, vốn nhấn mạnh trạng thái thể chất và tinh thần tốt của con vật trong môi trường sống và chết của chúng. Việc ép buộc gà vào các trận đấu đối kháng không chỉ gây ra đau đớn về thể xác mà còn hủy hoại trạng thái tinh thần của chúng.

Bảng đối chiếu: Tác động của việc chọn gà theo loại hình đấu đến phúc lợi

Trường hợp ngoại lệ và giới hạn

Mặc dù các nguyên tắc phúc lợi động vật của WOAH là phổ quát, cách thức áp dụng và mức độ chấp nhận các hoạt động liên quan đến động vật có thể khác nhau tùy theo văn hóa và luật pháp địa phương. Tuy nhiên, ngay cả trong các bối cảnh văn hóa cho phép các trò chơi dân gian có sử dụng động vật, các tổ chức bảo vệ động vật và các nhà khoa học vẫn luôn khuyến nghị giảm thiểu tối đa các yếu tố gây đau đớn, tổn thương hoặc căng thẳng cho vật nuôi.

Ví dụ, một số lễ hội truyền thống có các hoạt động chọi gà mang tính biểu diễn hoặc nghi lễ, nhưng thường không khuyến khích hoặc cấm các hình thức đối kháng gây thương tích nghiêm trọng. Tại Việt Nam, các hoạt động đá gà có tính chất cờ bạc hoặc gây thương tích nghiêm trọng cho động vật là vi phạm pháp luật và bị xử lý theo quy định hiện hành.

Người đọc cần lưu ý rằng việc lựa chọn gà cho các mục đích khác nhau, chẳng hạn như nuôi lấy thịt, lấy trứng, hoặc làm cảnh, sẽ có các tiêu chí và phương pháp tuyển chọn hoàn toàn khác biệt, không liên quan đến việc ép buộc chúng vào các cuộc đối kháng gây hại. Mục tiêu của bài viết này là làm rõ các rủi ro phúc lợi khi việc tuyển chọn gà bị định hướng bởi loại hình đấu đối kháng, không phải là hướng dẫn cách chọn gà cho bất kỳ mục đích nào.

Kết luận

Việc sử dụng loại hình đấu đối kháng trực tiếp để tuyển chọn gà làm tăng nghiêm trọng các rủi ro về phúc lợi động vật. Theo các nguyên tắc về phúc lợi động vật được công nhận toàn cầu bởi Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH), động vật có quyền được giải phóng khỏi nỗi sợ hãi, lo âu, đau đớn, tổn thương và bệnh tật.

Việc chọn lọc gà dựa trên khả năng chịu đòn và tính hiếu chiến trực tiếp vi phạm các tiêu chuẩn này, ép buộc vật nuôi vào trạng thái tinh thần căng thẳng tột độ và chịu đựng những vết thương vật lý nghiêm trọng, đi ngược lại định nghĩa của WOAH về phúc lợi động vật là trạng thái thể chất và tinh thần tốt của con vật trong môi trường sống và chết. Người đọc nên tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật và nguyên tắc phúc lợi động vật để đảm bảo việc đối xử nhân đạo với vật nuôi.

Nguồn tham khảo:

• World Organisation for Animal Health: Animal welfare
• Cổng thông tin văn bản Chính phủ Việt Nam